Skip to content
Words Without Borders is one of the inaugural Whiting Literary Magazine Prize winners!
from the January 2017 issue

Птица На Балконот

Младиот човек одеше вообичаено спокојно по калдрмата на Широк Сокак во Битола, надалеку прочуениот град низ Османлиската империја. Дојден од Солун, чувствуваше колку е поблиску до целта да ја оствари желбата за школување откако тука стана питомец на Воената академија. Во тој ист миг на балконот се појави убавата битолчанка Елени Каринте, првната во својата младост, со благ немир во душата што го остава сознанието дека искачена високо горе во воздухот, пред себе ја има глетката што е својственост само на птица, а не на човека што лази по земјата. Но човекот кој одеше по калдрмата го имаше небото во окото. Во небото ја бараше ѕвездата што ќе му го отвори патот низ иднината.

Птицата гледаше долу. Нејзината судбина е да го остава сокриено небото во распонот на сопствените крилја, а во окото да го има животот по земјата.

Остануваше целосно непознато што ќе се случи во следниот миг, иако беше толку кратко времето до мигот кој штотуку влегуваше во сегашноста.

Можеше никогаш ништо да не се случи ако девојката одлеташе со белите облачиња, кои предмалку ги постави во аголот на окото, губејќи ја нивната сенка. Или, ако човекот што лазеше по калдрмата го оставеше и погледот да лази, паднат пред него, за да ја одржува сигурноста на одот. Но, младиот човек штотуку ја подигна главата. Погледот го насочи во потрага по ѕвездата која веќе му шеташе низ мислата. Девојката, примајќи го здивот на ветрот што ја создаваше илузијата дека сепак е птица што лета по небото, го пушти погледот да легне на земјата.

Судбината се случи кога се сретнаа двата погледа. И кога небото и земјата ја изгубија границата на спојувањето. Тогаш и мислата се соедини, особина на тие што во обид да го скротат својот неспокој, го возбудуваат просторот со надојден предизвик.

Младиот човек се фати заробен во убавината. Девојката го остави небото и тивко слезе на земјата.

„Имам чувство дека ми се менува животот“, опоен од првата капка на љубовното вино искрено се исповеда Кемал пред убавата Елени Каринте. Девојката само топло се насмевна. Но блесокот во очите го дополни дијалогот на љубовта. Се открија дека гледаат еден во друг и дека тоа не можат да го сопрат. Тие веќе се познаваа доволно да бидат најблиски суштества на светот. Елегантна, и добро воспитана, девојката прифати на клавирот во својот салон да му отсвири нешто од тоа што ја научија француските учителки во Битола. Изборот беше песната „Брате Жак“ како прва нејзина пофалба од учителките. Звуците на клавирот занесно озвучуваа по стиховите:

Frère Jacques, frère Jacques,

Dormez-vous? Dormez-vous?

Sonnez les matines! Sonnez les matines!

Ding, dang, dong. Ding, dang, dong

а Кемал долго аплаудираше. Елени Каринте забележа дека тој се стопил со звуците од клавирот. Младиот кадет чувството за музиката го носеше во слухот, но ја немаше вештината во прстите, па кажа дека може да ја понуди само љубовта. Смеата на Елени Каринте одгласи заносно како што ја пренесоа пипките на клавирот со мелодичната звучност. Клавишите удираа директно во нивните срца и мелодијата одзвучуваше низ протекот на крвта ослободувајќи се во просторот.

Се претпоставува дека клавишите двете срца ги препознале како иста нота и во тој миг се случило соединувањето и слевањето во едно, со ист звук и иста мелодија што повеќе не можело да биде раздвоено.

По таа средба младите среќници сфатија дека со љубовта што бликна во нивните срца светот можат да го освојат за еден ден. И веднаш тргнаа во поход.

Елени Каринте знаеше за тврдиот став на Ефтим Каринте, големиот битолски трговец, нејзин татко, и односот што ќе го има кон нивната љубов. Угледна христијанска девојка и сиромав муслимански кадет. Затоа љубовта ѝ ги отвори крилјата за бегство.

„Ќе те носам кај мајка ми во Солун“, беше категоричен младиот кадет. „Лесно е да се направи избор меѓу Академијата и убавата девојка.“

„Со тебе ќе дојдам и на крајот на светот да ме носиш“, беше убедлива убавата девојка.

Набргу потоа татнеше и исвируваше долгата композиција на возот, летајќи по полето кон Солун, носејќи ја големата љубов. Кемал и Елени Каринте за сето време од патувањето не се одвоија од прегратката. Секако дека се плашеа да ја остават сама љубовта која можеше да биде заробена во затвор од камени кули.

Младиот човек ја однесе радоста кај мајка си. Но Мајката набргу ги врати младите назад, во Битола, синот да ја продолжи избраната школа, и од родителите на девојката да побара дозвола за нејзина свршувачка. Ефтим Каринте бил построг во врската на различни класи и различни религии. На младите им останувало да се кријат во Битола за да ја спасат својата голема љубов. Но силите на раздвојувањето биле помоќни од љубовта на спојувањето и големата љубов била ставена во занданата на камената тврдина. Следувала принудна разделба и младото момче заминало во Истанбул, а убавата девојка во Лерин, да не можат никогаш повеќе да се сретнат и видат. Елени Каринте таму се сместила во затворот на својата душа.

Љубовта од срцата не им ја извлекле. Ништо не можело да ја извлече од таму. Целосно ги исполнувала и никогаш повеќе во нив не се населила друга љубов. Кемал големата љубов го мотивирала за создавање големи дела. А убавата Елени го чекала времето да се отвори и од него да се ослободи заробената љубов во која повторно со ист ритам ќе зачукаат двете разделени срца. Чекала така до осумдесеттата години од својот живот, кога сите времиња биле изместени и кога животот и смртта биле целосно помешани. Таа и на последното патување со себе го имала единствениот спомен.

Read more from the January 2017 issue
Like what you read? Help WWB bring you the best new writing from around the world.